Kinga Marianna Grabowska, Ewa Długosz, Izabela Jasicka-Misiak

Bioaktywne związki kłącza imbiru (Zingiberis rhizoma) w terapii nowotworów ginekologicznych od mechanizmów molekularnych do potencjalnych zastosowań klinicznych

DOI: 10.32383/farmpol/241782

2026-10-29

Wprowadzenie. Nowotwory ginekologiczne, w tym rak jajnika, szyjki macicy i endometrium, stanowią istotne wyzwanie współczesnej onkologii ze względu na częste nawroty choroby, rozwój lekooporności oraz działania niepożądane związane z chemioterapią. Wzrasta zainteresowanie związkami pochodzenia naturalnego, które mogłyby wspomagać konwencjonalne metody leczenia przeciwnowotworowego. Jednym z ich potencjalnych źródeł jest Zingiber officinale Roscoe, bogaty w związki fenolowe o udokumentowanej aktywności biologicznej.

Cel. Celem pracy była ocena aktualnego stanu wiedzy dotyczącego potencjalnego zastosowania biologicznie aktywnych związków pochodzących z kłącza imbiru jako środków wspomagających terapię nowotworów ginekologicznych, ze szczególnym uwzględnieniem ich mechanizmów działania, właściwości uwrażliwiających komórki nowotworowe na chemioterapię oraz dostępnych dowodów przedklinicznych i klinicznych.

Metody. Przeprowadzono przegląd piśmiennictwa z wykorzystaniem baz PubMed, Web of Science i Scopus. Uwzględniono publikacje oryginalne, badania przedkliniczne i kliniczne oraz przeglądy systematyczne opublikowane w latach 2016–2026. Analizie poddano przede wszystkim mechanizmy działania związków pochodzących z kłącza imbiru, ich wpływ na skuteczność chemioterapii oraz ograniczenia związane z biodostępnością i możliwością zastosowania klinicznego.

Wyniki. Najlepiej poznanymi związkami bioaktywnymi Z. officinale są 6-gingerol i 6-szogaol. Wyniki badań eksperymentalnych wskazują, że związki te mogą modulować procesy proliferacji i apoptozy komórek, autofagię, stres oksydacyjny, angiogenezę, przejście epitelialno-mezenchymalne oraz mechanizmy lekooporności. W wybranych modelach przedklinicznych obserwowano również nasilenie działania niektórych leków przeciwnowotworowych, w szczególności związków platyny i paklitakselu. Dowody kliniczne dotyczące bezpośredniego działania przeciwnowotworowego substancji zawartych w kłączu Z. officinale pozostają jednak ograniczone. Znacznie lepiej udokumentowane jest zastosowanie preparatów imbiru w łagodzeniu nudności i wymiotów związanych z chemioterapią.

Wnioski. Bioaktywne związki pochodzące z kłącza Z. officinale stanowią obiecujący przedmiot badań nad terapią wspomagającą nowotworów ginekologicznych. Dostępne dane nie pozwalają jednak na jednoznaczne potwierdzenie ich skuteczności przeciwnowotworowej w warunkach klinicznych. Konieczne są dalsze, odpowiednio zaprojektowane badania kliniczne z zastosowaniem standaryzowanych preparatów, a także badania ukierunkowane na poprawę biodostępności i określenie optymalnych dawek.

Słowa kluczowe: Zingiber officinale, Zingiberis rhizoma, gingerole, szogaole, nowotwory ginekologiczne, chemiouczulenie.

© Farm Pol, 2026, 82(5): 253–266

Bioactive compounds of ginger rhizome (Zingiberis rhizoma) in the therapy of gynecological cancers from molecular mechanisms to potential clinical applications

Research subject. Gynecological cancers, including ovarian, cervical, and endometrial cancer, remain a major challenge in oncology due to frequent disease recurrence, the development of drug resistance, and adverse effects associated with chemotherapy. Recent years have seen a growing interest in natural compounds that may support conventional anticancer therapy. Among them, Zingiber officinale Roscoe is a rich source of phenolic compounds with documented biological activity.

Research objective. To review the current evidence on the potential use of ginger-derived bioactive compounds as adjuvant agents in gynecological cancers, with particular emphasis on their molecular mechanisms of action, chemosensitizing effects, and available preclinical and clinical evidence.

Material and methods. A literature review was performed using the PubMed, Web of Science, and Scopus databases. Original research articles, preclinical and clinical studies, and systematic reviews published between 2016 and 2026 were included. The analysis focused on molecular mechanisms of action, the influence of ginger-derived compounds on chemotherapy, and limitations related to their bioavailability and clinical use.

Results. The available evidence indicates that 6-gingerol and 6-shogaol are the best-characterized bioactive compounds of ginger. Experimental studies show that these compounds modulate cell proliferation, apoptosis, autophagy, oxidative stress, angiogenesis, epithelial–mesenchymal transition, and chemoresistance. In several preclinical models, they also enhanced the activity of selected chemotherapeutic agents, particularly platinum-based drugs and paclitaxel. Clinical evidence for direct anticancer effects remains limited. In contrast, the use of ginger preparations for the prevention of chemotherapy-induced nausea and vomiting is supported by clinical studies.

Conclusions. Ginger-derived bioactive compounds represent promising candidates for adjuvant therapy in gynecological cancers. However, their clinical application requires further validation in well-designed clinical trials using standardized preparations. Future studies should focus on improving bioavailability and establishing effective dosing strategies.

Keywords: Zingiber officinale, Zingiberis rhizoma, gingerols, shogaols, gynecological cancers, chemosensitization.

© Farm Pol, 2026, 82(5): 253–266