ARTYKUŁ

Katarzyna Mysłowska, Anna Partyka, Magdalena Jastrzębska‑Więsek, Natalia Trybuś, Anna Wesołowska

Teratogenne działanie leków stosowanych w schorzeniach dermatologicznych
2018-07-11

Badania teratogenności leków dowodzą, że nie istnieje lek całkowicie bezpieczny w ciąży. Stosowane przez ciężarną preparaty działają równocześnie na kobietę i płód. Kobiety ciężarne i karmiące wymagają szczególnej uwagi ze strony lekarza, który powinien zlecić odpowiednie leczenie tylko wówczas, gdy potencjalne korzyści terapeutyczne przewyższają ryzyko dla matki, płodu lub dziecka.

Artykuł poświęcony jest zagadnieniom bezpieczeństwa leków stosowanych w schorzeniach dermatologicznych. Na wstępie krótko omówiono poszczególne etapy rozwoju ciąży ze szczególnym uwzględnieniem tych, w których płód jest najbardziej narażony na teratogenne działanie leków, przedstawiono rolę łożyska w transporcie leków do płodu oraz zmiany farmakokinetyki leków w okresie ciąży. Następnie omówiono mechanizmy działania wybranych leków stosowanych w chorobach dermatologicznych, uwzględniając preparaty podawane miejscowo i ogólnie oraz zamieszczono ich krótką charakterystykę z zaznaczeniem kategorii bezpieczeństwa u kobiet w ciąży, zgodnie z klasyfikacją Amerykańskiej Agencji ds. Żywności i Leków (FDA). Szczególną uwagę poświęcono lekom stosowanym w terapii trądziku pospolitego, bakteryjnych, grzybiczych i wirusowych zakażeniach skóry oraz glikokortykosteroidom, powszechnie stosowanym w dermatologii.

Słowa kluczowe: leki dermatologiczne, glikokortykosteroidy, teratogenność, ciąża

Teratogenicity of drugs used in dermatological diseases
Studies assessing teratogenic potential of drugs used in dermatological treatment showed that there is no drug completely safe to use during human pregnancy. Medications affect both the pregnant woman and the fetus. The pregnant or breastfeeding woman requires special attention of the physician, who should choose the appropriate treatment, only if the benefits justify the potential risk to the mother, the fetus or the child. This article presents issues about safety of drugs used in skin disorders in pregnant women. First, it describes the stages of pregnancy, with special regard to those in which the fetus is the most vulnerable to the effects of drugs, presents the role of the placenta in drugs’ transportation to the fetus and the changes in the pharmacokinetics of drugs during pregnancy.

Furthermore, the mechanisms of action of dermatological drugs have been discussed, taking into account topical and systemic administered medicines, together with their brief descriptions including the safety categories according to the US Food and Drug Administration (FDA) classification. In addition, a specific attention has been paid to the safety issues of drugs used in treatment of acne, bacterial, viral or fungal diseases and glucocorticosteroids, commonly used in dermatology.

Keywords: dermatological drugs, glucocorticosteroids, teratogenicity, pregnancy

© Farm Pol, 2018, 74 (6): 360–373